Vertrouwen = Eerlijkheid + Integriteit


Vertrouwen = Eerlijkheid + Integriteit

"Vertrouwen vormt de basis van een goed functionerend, hecht team. Zonder vertrouwen is teamwork vrijwel onmogelijk".

Met deze woorden opent Patrick Lencioni het hoofdstuk over het absolute basisfundament voor elk High Performance Team: Vertrouwen. In zijn wijdverspreid en geaccepteerd boek "De Vijf Frustraties van Teamwork" legt hij uit waarom vertrouwen het absolute basisfundament vormt voor samenwerking. In zijn uitleg beschrijft hij dat vertrouwen er uiteindelijk om draait dat de intenties van je teamleden goed zijn en dat er geen reden is om beschermend of bezorgd te zijn over het team. Zoals hij het zelf schrijft "teamleden moeten zich op hun gemak voelen en zich kwetsbaar durven opstellen tegenover elkaar". Vervolgens gaat hij vooral dieper in op het kwetsbaar durven opstellen.

Door mijn recente ervaringen tijdens de Kennismakingsdagen van het Korps Commandotroepen begon ik opnieuw stil te staan bij het begrip "Vertrouwen" binnen High Performance Teams. En vooral, wat leidt tot vertrouwen? Waarom gaan mensen elkaar vertrouwen? Waarom ook niet? In een eerder blog beschreef ik al wat in mijn beleving vertrouwen inhoudt en hoe je dat kunt ontwikkelen. Maar door de recente ervaringen begon ik ook meer na te denken over wat het individu moet doen. Welke houding en welk gedrag hoort nou bij vertrouwen vanuit een individueel perspectief? Wat moet ík doen, wat moet jíj doen?

 

Vertrouwen in een nutshell

Laten we beginnen met nog een keer kort te benoemen wat "Vertrouwen" is. De meest gangbare definitie is

"Het geloof in iemands goede trouw en eerlijkheid"

(vandale.nl)

In de praktijk komt het erop neer dat we onszelf afhankelijk durven op te stellen van de daden (houding & gedrag) van een ander. Het draait dus om de vraag of we op elkaar kunnen rekenen, in goede en in slechte tijden. Als we dat durven en als we dat kunnen, dan spreken we van een vertrouwensband.

 

De context van Vertrouwen

Tijdens de Kennismakingsdagen ontstond een vertrouwensband tussen de kandidaten. Zeker naarmate de tijd vorderde en er steeds minder kandidaten overbleven. Deze mannen deelden eigenschappen die er voor zorgden dat de vertrouwensband werd verstevigd. Allereerst is het de situatie waarin ze zich bevonden. Die was voor iedereen gelijk. Het was zwaar, vermoeiend en er werd een continu beroep gedaan op je motivatie, wilskracht en discipline. (zie ook eerder blog). Er werd geen onderscheid gemaakt. Iedereen kreeg hetzelfde te verduren. Je zag ook dat zodra een kandidaat het formeel opgaf (zijn nummer inleverde), hij onmiddellijk niet meer tot de groep behoorde. De situatie en de context waarin je je met elkaar bevindt, is dus medebepalend voor de vraag of je elkaar gaat vertrouwen. Die situatie creëert per definitie een band. Dat is ook waarom het voor buitenstaanders soms zo moeilijk kan zijn om hun plekje in een team te veroveren. Ze delen de historische gemeenschappelijke situatie (nog) niet. Gemeenschappelijkheid is dus ook een belangrijk element van vertrouwen. Jij begrijpt wat wij hebben doorgemaakt, zonder dat we dat in woorden hoeven uit te drukken.

 

Gedrag is bepalend

Maar de situatie, net als de gemeenschappelijkheid, zorgt er niet voor dat je elkaar automatisch gaat vertrouwen. Zij vormen slechts de context. Uiteindelijk is individuele houding & gedrag binnen die context bepalend of je elkaar gaat vertrouwen of niet. Wat het individu doet om die vertrouwensband op te bouwen, te verstevigen en te behouden. Tijdens de Kennismakingsdagen zag ik dat een bepaald type gedrag bij kandidaten er voor zorgde dat er een vertrouwensband ontstond:

 

1. Eerlijkheid

Het start met eerlijkheid. Naar jezelf en vervolgens naar anderen. Je mag toegeven dat je het zwaar vind, je mag zeggen dat je er doorheen zit, je mag zeggen dat je een opdracht niet goed begrijpt, je mag jezelf kwetsbaar opstellen. Bij eerlijkheid gaat het erom dat je verantwoording durft af te leggen voor datgene dat je hebt gedaan of hebt gezegd, verantwoording voor jouw daden. Of je dus iets durft toe te geven, je open durft op te stellen. Primair naar jezelf, secundair naar je team. Dat begint dus bij jou. Het gaat hier namelijk om wat jij voelt, om wat jij vindt. In alle openheid en in alle eerlijkheid. Als je jezelf voor de gek houdt, dan houd je ook je team voor de gek, want dan ga je je anders of beter voordoen dan de werkelijkheid. Dit is in mijn beleving waar Patrick Lencioni het in zijn Vijf Frustraties van Teamwork over heeft. Eerlijkheid naar jezelf en daarmee naar je team.

 

2. Integriteit

Integriteit gaat vanuit eerlijkheid een stap verder. Bij integriteit draait het namelijk om de vraag: wat doet een persoon? Een integer persoon is iemand die open en eerlijk is, naar zichzelf en naar zijn teamgenoten, in elke situatie. Die oprecht is, en die niets veinst, in welke situatie hij of zij ook zit. Een integer persoon is iemand die niet alleen zegt wat hij doet, maar vervolgens ook doet wat hij zegt, in elke situatie. En vooral: in die situaties waarin er geen andere controle is dan de eerlijkheid van de persoon zelf. En opnieuw geldt: je mag het zwaar vinden, je mag er doorheen zitten. Maar als je zegt dat je A gaat doen, dan ga je ook A doen en niet B. En als je toch B hebt gedaan (om wat voor reden dan ook), dan zeg je niet alsnog dat je A hebt gedaan.

 

Oefening zonder controle

Een mooi voorbeeld van eerlijkheid en integriteit zag ik laatst in een aflevering van "The Selection". Een Amerikaanse serie op History Channel waar een groep individuen gedurende twee weken training krijgt van elite-soldaten uit de Amerikaanse Navy SEALs, Green Barets en Rangers. De overgebleven zes kandidaten waren al ruim 6 dagen in training en dus kapot en enorm vermoeid. Op de 6e dag kregen ze een simpele opdracht: ze moesten al rennend een parcours afleggen van ongeveer 4km. Tijdens dit parcours moesten ze bij drie checkpoints oefeningen uitvoeren: 50 squats, 50 push-ups, 50 burpees. Het was een individuele oefening, dus ieder voor zich. Er stond geen tijd voor en er ging niemand mee vanuit de instructeurs. Bij de finish waren er 'ter controle' twee simpele vragen: heb je het hele parcours afgelegd en heb je alle oefeningen conform instructie uitgevoerd? Elke kandidaat hoefde alleen maar te antwoorden met "ja" of "nee".

Tegen het eind van de oefening hadden alle zes kandidaten het parcours afgelegd en de vragen bij de finish met "ja"en "ja" beantwoord. Wat ze niet wisten, was dat ze bij elk checkpoint gefilmd werden. Bij elk checkpoint konden de instructeurs meekijken bij de uitvoer van de oefeningen en zien of de kandidaat zich aan de afspraken hield. Het laat zich al raden: er was één kandidaat die de vragen met "ja" had beantwoord, maar gelogen had. Bij verschillende oefeningen had hij het aantal van 50 niet gehaald.

The Selection - History Channel

 

Eerlijkheid leidt tot Integriteit leidt tot Vertrouwen

En nu komen we op het punt waarom eerlijkheid leidt tot integriteit en dat dit leidt tot vertrouwen binnen het team. De situatie van de kandidaat werd nog eens verergerd, doordat hij teamleider was. Van hem werd verwacht dat hij het goede voorbeeld zou geven. En hoe kun je iemand vertrouwen die iets zegt en iets vraagt van zijn team, maar zelf niet het goede voorbeeld geeft? Die "Ja" belooft, "Nee" heeft gedaan en daar vervolgens ook nog over liegt? Uit angst voor (persoonlijke) represailles, eigen belang dus? Dat geldt niet alleen voor de teamleider, maar voor elk teamlid. Deze persoon was niet eerlijk geweest, had zijn eigen integriteit te grabbel gegooid en daarmee het vertrouwen van zijn team verloren. Zijn team was (terecht) oprecht kwaad hierover, niet op de laatste plaats omdat het hele team de consequenties van zijn gedrag mochten ondergaan (nog eens 50 burpees in verhoogd tempo). Tijdens de Kennismakingsdagen van het Korps Commandotroepen komt dit principe veelvuldig terug.

 

Herkenbaarheid in elk team

Eerlijkheid, integriteit en vertrouwen spelen een enorm belangrijke rol bij het vormgeven en onderhouden van High Performance Teams. Het zijn onderwerpen die we te vaak als bekend en aanwezig veronderstellen, maar de praktijk laat helaas ook te vaak zien dat die veronderstellingen niet altijd juist zijn. Waar mensen werken, doen ze vaak onverwachte dingen. Gedrag en gedragingen van individuele teamleden, inclusief die van de leider, hebben onherroepelijk een groot effect op elkaar en het team. In teamverband zijn de consequenties van het handelen van een individu onvermijdelijk voelbaar voor het hele team. Ten goede en ten kwade!

In mijn werk als Team Performance Coach kom ik het regelmatig tegen. De beweringen dat het wat betreft vertrouwen wel goed zit binnen het team, maar als je doorprikt dan blijken er toch wel veel haken en ogen aan te zitten. Het aanwezige 'vertrouwen' is eerder gebaseerd op los zand van wegkijken en niet benoemen (en dan is er dus zogenaamd geen probleem), dan het elkaar aanspreken op eerlijkheid en integriteit. Maar vroeg of laat komt dit toch naar de oppervlakte. En dan is het vaak te laat. Op dat vlak heeft Patrick Lencioni absoluut 100% gelijk: Je kwetsbaar, en dus eerlijk, opstellen, ook als je fouten maakt of iets niet hebt gedaan wat je wel hebt beloofd, vormt de basis om een vertrouwensband op te bouwen en op elkaar te kunnen rekenen.Het vormt de basis om er vanuit te kunnen gaan dat de intenties van je teamleden goed zijn. Een ander vertrouwen begint bij jezelf! Dat geldt niet alleen voor de elite-teams, zoals die van het Korps Commandotroepen. Dat geldt voor elk team dat wil opereren als High Performance Team.

 

Blijf op de hoogte

Op http://www.teamforge.nl/avontuur-commandotroepen/ houd ik een blog bij van mijn ervaringen met het Korps Commandotroepen. Ik nodig je uit om mijn blog te volgen en mee te gaan op deze unieke en fantastische reis.


Geef een reactie