Teamwork en de zwakste schakel zijn

De zwakste schakel in teamwork zijn

Posted on Posted in Mentaliteit

“Wie is de zwakste schakel?”. Een vraag die ik vaak stel tijdens mijn teamcoachingsessies in de buitenlucht. Een hele confronterende vraag, niet alleen voor de ontvanger, maar ook voor de beantwoorder. Het is niet leuk om de vraag te moeten beantwoorden en al helemaal niet om te horen dat jij de zwakste schakel bent.

Openheid, integriteit en eerlijkheid

Teams prediken in veel gevallen openheid, integriteit en eerlijkheid naar elkaar. Je moet alles tegen elkaar kunnen zeggen. Maar als het werkelijk aankomt op elkaar de waarheid zeggen, dan blijft het vaak bij vage beleefdheden. Het direct naar elkaar uitspreken van ongewenste zaken of ongewenste houding & gedrag in en jegens het team gebeurt eerder achter de rug om van de desbetreffende persoon dan rechtstreeks in zijn/haar gezicht. De vraag “wie is de zwakste schakel” dwingt het team op zo’n moment om uit hun comfortzone te stappen en werkelijk open, integer en eerlijk te zijn. Niet leuk en het effect kan de boel binnen het team flink op scherp zetten, maar het biedt wel ruimte voor groei en ontwikkeling en, last-but-not-least: vertrouwen! Want waarom vindt iemand de ander de zwakste schakel? Wat doet hij/zij dan waardoor je dat vindt? Door de confrontatie dit keer eens wél aan te gaan, krijg je als team een waarlijk open, integer en eerlijk gesprek. En dat draagt bij aan de verdere vertrouwensopbouw.

Iedereen is wel eens de zwakste schakel

Ik geloof er niet in dat er altijd maar één iemand in het team de zwakste schakel is. Evenmin geloof ik er in dat maar één iemand altijd de sterkste schakel is. In mijn beleving is het enige goede antwoord op die vraag “dat hangt af van de situatie en de context”. Want wat speelt er mee in de overweging om iemand wel of niet als zwakste schakel te benoemen? Is dat angst voor de consequentie(s) of wellicht de onbewuste vraag: word ‘ik’ er beter of slechter van? Misschien begint het wel met de vraag: Wat is er nodig en wie kan dat bieden? Zomaar een paar vragen die bepalend zijn voor het antwoord. En dat maakt iedereen binnen het team soms de zwakste schakel, net als dat iedereen soms de sterkste schakel is. De sterkste of zwakste schakel zijn, wordt bepaald door situatie en context.

Ik geef altijd het voorbeeld van een IT-team met daarin een applicatiebeheerder en een infrastructuurbeheerder.

Als het netwerk uitvalt, klop ik het liefst aan bij de infrastructuurbeheerder. Als er wijzigingen moeten worden doorgevoerd in een applicatie, dan klop ik het liefst bij de applicatiebeheerder aan.

Beide zijn sterk en goed in wat ze doen, maar de situatie en de context bepalen wie op welk moment de sterkste en zwakste schakel is van het team.

Eliminatiegedrag

En toch benaderen we de vraag “wie is de zwakste schakel” bijna altijd vanuit één gezichtspunt en daar wijken we vervolgens niet meer vanaf. Eén moment, één situatie, bepaalt wie we binnen het team de zwakste vinden. We staan dan niet meer open voor het feit dat diezelfde persoon in een andere situatie in een andere context misschien wel de sterkste is. Vrij standaard beginnen we de zwakste schakel vervolgens te elimineren. In eerste instantie misschien nog ‘lief’ door hem/haar te negeren of niet meer te vragen. In tweede instantie ‘harder’, door hem/haar uit het team te werken. Maar hopelijk beseft iedereen dat er ALTIJD een zwakste schakel zal zijn, dus hoe lang kun je de eliminatietechniek toepassen? Om maar te zwijgen van de andere (praktische) problemen die je als team zult ervaren als teamleden afvallen …

High Performance Teams erkennen de zwakste schakel

Waarschijnlijk is je inmiddels wel duidelijk geworden dat elk team continu te maken heeft met het element “de zwakste schakel”. Een High Performance Team is daarom continu bezig met zichzelf de vraag te stellen: wanneer staan onze teamleden in hun kracht, wanneer niet en hoe compenseren we dit? Dat betekent dus dat ze continu bezig zijn met het versterken van de op dat moment aanwezige zwakste schakel, door uit te gaan van het positieve. Uit te gaan van de kracht en de individuele talenten van elk teamlid. 1 + 1 = 3. Waar een individueel teamlid in zijn/haar eentje misschien “zwak”’ is, is hij/zij tezamen met de ander misschien de sterkste. En dat is de essentie van teamwork: elkaar versterken! Dit doen ze niet één keer, maar continu. In elke situatie binnen elke context evalueren ze opnieuw wie de sterkste schakel van het team is (en wie dus niet).

De sterkste & zwakste schakel ervaren

De confrontatie aangaan met de vraag “wie is de zwakste schakel” laat teams inzien dat daar nooit één antwoord op mogelijk is. Om ze dat in te laten zien, blinddoek ik na het stellen van de vraag alle teamleden, behalve de benoemde “zwakste schakel”. Hij/zij krijgt van mij de leiding in de volgende opdracht. Hij/zij moet zijn/haar geblinddoekte teamleden veilig van A naar B brengen (in mijn geval betekent dat vaak water oversteken, zonder van top tot teen nat te worden). Het team móét hem/haar vertrouwen, want de situatie vraagt daar om. Om droog te blijven moet je kunnen zien. Niemand ziet, behalve de “zwakste schakel”. Situatie en context zijn bepalend. Wie is nu de “zwakste schakel” …..?

 


Geef een reactie